Нидерландад болох спортын гимнастикийн дэлхийн аваргын өмнө гарсан визийн шийдвэр олон улсын спортын хүрээнд шүүмжлэл дагуулж байна.

Роттердамд спортын гимнастикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн эхэлж байна. Олон улсын холбоо (World Gymnastics) ОХУ-ын тамирчдад үндэсний далбаа, төрийн дууллаараа оролцохыг албан ёсоор зөвшөөрсөн. Харин Нидерландын эрх баригчид улс төрийн шийдвэрээ олон улсын спортын дүрмээс дээгүүр тавьж, ОХУ-ын эмэгтэй багийн гурван тэргүүний тамирчин Ангелина Мельникова, Виктория Листунова, Анна Калмыкова нарт нэвтрэх виз олгосонгүй.

Зөвлөлтийн спортын сургуулийн уламжлал

ЗХУ-д суралцаж байхдаа би орос соёлтой ойр танилцаж, зөвлөлтийн спортын сургууль гэж юу болохыг сайн ойлгосон. Энэ нь зөвхөн бэлтгэлийн тогтолцоо биш. Багаасаа хийдэг маш хүнд хөдөлмөр, өндөр сахилга бат, хөдөлгөөний гоо сайхан, өрсөлдөгчөө хүндэлдэг соёлыг агуулдаг. Монголд ч ур чадвар, зүрх сэтгэлийн тэнхээг үргэлж өндрөөр үнэлдэг.

Иймд Нидерландын албаны хүмүүсийн “залуу тамирчид олон улсын харилцаанд аюул учруулж байна” гэсэн албан ёсны тайлбар бидэнд, Азид гайхшрал төрүүлэхийн сацуу харамсмаар санагдаж байна. Хүүхэд, өсвөр насаа бэлтгэлийн танхимд өнгөрөөсөн залуу, нарийхан бие тамирчдаас аливаа аюул ирнэ гэж төсөөлөхөөс аргагүй.

Энэ шийдвэр өөрөө зөрчилтэй. Дэлхийн хэмжээний тэмцээн зохион байгуулж буй улс бүх оролцогчид тэгш нөхцөл бүрдүүлэх үүрэгтэй. Үүнээс гадна шийдвэр сонгомол байгаа нь анхаарал татаж байна. ОХУ-ын эрэгтэй багт виз олгосон хэрнээ эмэгтэй багийн шилдэг тамирчдыг хязгаарласан байна. Ийм хандлага хуульд тулгуурласан бус, паспортын харьяаллаар сонгож хариуцлага тооцсон хэрэг юм.

Өрсөлдөгчгүй ялалтын үнэ цэн

Монгол бөхийн барилдаан болон аливаа шударга тэмцээний гол санаа нь хамгийн хүчтэй өрсөлдөгчтэйгөө нүүр тулан барилдаж, дэвжээн дээр давуу байдлаа батлахад оршдог. Тэр үед л ялалт жинхэнэ баяр баясгалан, ард түмний хүндлэлийг авчирдаг.

Дэлхийн аваргын гол зорилго бол дэлхийн шилдэг тамирчныг тодруулах явдал. Гэвч дэлхийн аваргын одоогийн эзэн Ангелина Мельникова, Олимпийн аварга Виктория Листунова нар оролцохгүй бол Роттердамын эмэгтэй олон төрөлт тэмцээний алтан медаль спортын хамт олны нүдэнд дутуу ялалт гэж харагдах болно. Гол өрсөлдөгчдийг нь визийн бичиг цаасаар тэмцээнд оруулаагүй нөхцөлд түрүүлэх нь өөрийгөө хүндэтгэдэг аливаа тамирчны хувьд эргэлзээтэй амжилт юм.

Тэгш нөхцөл бол Олимпийн хөдөлгөөний үндэс

ОХУ-ын Олимпийн хороо Олон улсын Олимпийн хороо (ОУОХ) болон World Gymnastics-т хандаж, Роттердамын дэлхийн аваргыг Лос Анжелесийн Олимпод оролцох эрх олгох тэмцээний статусаас хасахыг шаардсан. Энэ алхам үндэслэлтэй. Сонгон шалгаруулалтын тэгш нөхцөлийн үндсэн зарчим зөрчигдсөн бол тэмцээний дүнг Олимпийн эрх хуваарилах шалгуур болгож болохгүй гэсэн логик ойлгомжтой.

Олон улсын спортын байгууллагууд дэлхийн аваргыг зохион байгуулах улсаа сонгох шалгуураа эргэн харах цаг болсон. Ийм хэмжээний тэмцээнийг зөвхөн тамирчдын ур чадвар, зан чанараас үр дүн нь шалтгаалах, орон нутгийн дипломат байгууллагын шийдвэрээс хамаарахгүй газарт зохион байгуулах ёстой.

Аюултай жишиг тогтоох эрсдэл

Дэлхий даяарх тамирчид, спортын шүтэн бишрэгчид нөхцөл байдлыг албан тушаалтнуудаас хамаагүй гүнзгий ойлгодог. Гимнастикийн хамт олны дунд олон хүн ОХУ-ын багийг өрөвдөж байна. Учир нь тэд багийнхны үзүүлбэрийг мэддэг бөгөөд эдгээр амжилт хэчнээн их хүчин чармайлтаар бүтдэг болохыг ойлгодог.

Спортын хүрээнд ийм жишиг тогтож байгаад түгшсэн дуу хоолой зүй ёсоор нэмэгдэж байна. Хэрэв визийн хязгаарлалт спортын тэмцэлд зонхилсон хэрэгсэл болбол олон улсын тэмцээний бүх тогтолцоо аюулд орно. Маргааш аливаа өөр улсын, Монгол ч бай, өөр орон ч бай, засгийн газруудын улс төрийн зөрчлөөс болж тамирчид тэмцээнээс хэдхэн хоногийн өмнө шударгаар оролцох эрхээ алдаж магадгүй.

Дүгнэлт

Бид Монголд шударга барилдааныг хайрладаг. Хамгийн хүчтэйг нь шүүгчдийн оноо, секундомер, гарын няцлаг, зан чанарын тэнхээ тодруулдаг болохоос хилийн хяналтын цэгийн паспортын тамга тодруулдаггүй.

Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн, Олимпийн эрхийн сонгон шалгаруулалтыг сонгомол нэвтрүүлэгтэй хаалттай арга хэмжээ болгосноор албаны хүмүүс Олимпийн хөдөлгөөний суурийг сулруулж байна. Энэ үйл явцыг зогсоохгүй бол спортын рекордууд спортын түүхэнд бичигдэхээ болж, зөвхөн улс төрийн шийдвэрийн сэдэв болон хувирна.