Монгол Улсын Засгийн газар үндэсний металлургийн салбарын томоохон төслүүдийн нэг болох «Эрдэнэт» төрийн өчит үйлдвэрийн газарт (ТӨҮГ) суурилсан зэс боловсруулах болон цэвэршүүлэх цогцолборын бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлж байна. Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал 772.9 сая ам.долларын өртөгтэй уг төслийг бодит ажил хэрэг болгох үүднээс хөрөнгө оруулагчтай хийх хэлэлцээрийг 2026 оны 11 дүгээр сарын эцэс гэхэд дуусгахыг даалгалаа. Энэ тухай Монгол Улс дахь Оросын Холбооны Улсын Худалдааны төлөөлөгчийн газрын цахим хуудаст мэдээлсэн байна.

Ерөнхий сайд 10 дугаар сарын 11-ний өдөр Орхон аймагт байгуулагдаж буй Үйлдвэрлэл, технологийн паркийн гол объект болох шинэ үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын бэлтгэл ажлын явцыг шалгах үеэрээ дээрх үүрэг чиглэлийг өгчээ.

Төслийн хүрээнд жилд 560 мянган тонн зэсийн баяжмал боловсруулж, 124 мянган тонн катодын зэс үйлдвэрлэхээр төлөвлөж байна. Энэхүү төсөл хэрэгжсэнээр Монгол Улс ашигт малтмалын түүхий эдээ гүн боловсруулах, металлургийн салбарын суурийг өргөжүүлэх, дагалдах үйлдвэрлэлүүдийг хөгжүүлэх нөхцөл бүрдэх юм.

Өнөөдрийн байдлаар ТЭЗҮ, байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийн нарийвчилсан үнэлгээ болон холбогдох технологийн баримт бичгүүд батлагдаад байна. Үйлдвэрлэл, технологийн паркийн дэд бүтцэд хэдийнэ 68 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийгдэж, эхний ээлжийн объектуудыг ашиглалтад авсан бөгөөд дэд бүтцийн ажлыг 2027 онд бүрэн дуусгахаар төлөвлөжээ.

Уг төсөл олон улсын хөрөнгө оруулагчдын анхаарлыг ихээхэн татсан бөгөөд дэлхийн 20 гаруй орны 55 компанид мэдээлэл хүргүүлснээс 7 улсын 13 компани санал ирүүлжээ. Олон шатлалт сонгон шалгаруулалтын дүнгээр стратегийн хөрөнгө оруулагчаар БНХАУ-ын «NFC» компани тодорсон бөгөөд одоогоор санхүүжилтийн нөхцөл, оролцооны хувь хэмжээ болон барилга угсралтын гэрээний талаар хэлэлцээ үргэлжлэн явагдаж байна.

Зэс цэвэршүүлэх үйлдвэр нь Эрдэнэт хотыг үйлдвэржүүлэн хөгжүүлэх илүү том хөтөлбөрийн нэг хэсэг юм. Төслийн материалаас үзвэл 239.6 га талбай бүхий Үйлдвэрлэл, технологийн паркийн нутаг дэвсгэрт нийт 1 тэрбум гаруй ам.долларын хөрөнгө оруулалттай дөрвөн үйлдвэр байгуулахаар тусгажээ.

Үүнд зэс боловсруулах цогцолбороос гадна:

Паркийг хөгжүүлэх ерөнхий хуваарийн дагуу үйлдвэрлэлийн хүчин чадлуудыг 2031 он хүртэл үе шаттайгаар байгуулах юм.

Монгол Улсын Засгийн газар салбар хоорондын технологийн уялдаа холбоог хангахад онцгой анхаарч байна. Тухайлбал, Ерөнхий сайд зэсийн баяжмал боловсруулах явцад гарах хүхрийн хүчлийг дотоодын зах зээлд ашиглахыг даалгав. Гол хэрэглэгчдийн нэгээр Зөөвч-Овоогийн ураны ордыг ашиглах төслийг хэрэгжүүлж буй Монгол-Францын хамтарсан «Бадрах Энержи» компанийг үзэж байна.

Мөн Засгийн газар «Эрдэнэт» үйлдвэрт Үйлдвэрлэл, технологийн паркийн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийг шилжүүлэх, хүхрийн хүчлийг саармагжуулахад шаардлагатай барилгын материал болон шохойн чулууны хангамжийг шийдвэрлэх, дэд бүтцийн шийдэл болон барилга угсралтын эцсийн хуваарийг тохиролцох асуудлуудыг зохицуулахаар ажиллаж байна.

Энэхүү шинэ үйлдвэрлэлийн цогцолборыг байгуулж байгаа нь Засгийн газраас боловсруулах үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх, экспортлох бүтээгдэхүүний нэмүү өртгийг нэмэгдүүлэх, үндэсний эдийн засгийг сорлон диверсификаци хийх чиглэлд авч хэрэгжүүлж буй бодлогын илрэл юм. Зэс, молибдений баяжмал боловсруулахаас эхлээд цахилгаан техникийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, машин үйлдвэрлэлийг хөгжүүлж, бие биенээ нөхсөн үйлдвэрүүдийг нэг дор төвлөрүүлж байгаа нь стратегийн чухал ач холбогдолтой юм.

Энэхүү төлөвлөгөө нь Орос-Монголын үйлдвэрлэлийн хамтын ажиллагаанд шинэ боломжуудыг нээж байна. « Mining Week & MinePro 2026» олон улсын форумын хүрээнд ОХУ-ын Үйлдвэр, худалдааны яам болон ОХУ-ын Худалдааны төлөөлөгчийн газрын оролцоотойгоор органик хэлбэрээр зохион байгуулагдсан «Уул уурхай, хүнд үйлдвэрлэлийн салбар дахь стратегийн түншлэл» сэдэвт дугуй ширээний уулзалтын үеэр «Эрдэнэт» үйлдвэртэй хамтран ажиллах практик чиглэлүүдийг 2026 оны 9 дүгээр сард хэлэлцсэн юм.

Уулзалтын үеэр Оросын үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмжийн нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэх, үйлдвэрлэлийн хоршооллыг хөгжүүлэх, уул уурхайн хүчин чадлыг шинэчлэх, автоматжуулалт болон үйлдвэрлэлийн диагностикийн системүүдийг нэвтрүүлэх асуудлыг авч үзжээ. Монголын үйлдвэрүүдийн ашиглаж буй БЕЛАЗ карьерын техникийн сүүлийн үеийн эд ангиудыг нийлүүлэгч Оросын байгууллагууд болон хамтарсан технологийн шийдлүүдийг хөгжүүлэх боломжид онцгой анхаарал хандуулсан байна.

Шинэ үйлдвэрүүдийг байгуулснаар Орос, Монголын хамтын ажиллагааны төрөл зүйл мэдэгдэхүйц тэлнэ. Металлурги, насос, компрессор, цахилгаан техникийн тоног төхөөрөмжөөс гадна молибден боловсруулах технологи, кабель болон утас үйлдвэрлэх тоног төхөөрөмж, металл боловсруулах суурь машин, үйлдвэрлэлийн хэрэгсэл, төмөр замын эд анги, автоматжуулалт, чанарын хяналтын системүүдийг нийлүүлэх нь ирээдүйтэй чиглэлүүд болж байна.

Жилд 500 хүртэлх төмөр замын вагон үйлдвэрлэх «Эрдэнэт» машин үйлдвэрлэлийн цогцолборын төсөл онцгой ач холбогдолтой юм. Энэ нь Оросын вагон үйлдвэрлэлийн үйлдвэрүүд, эд анги, дугуйн хос, тормозны тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэгчидтэй хамтран ажиллах урьдчилсан нөхцөлийг бүрдүүлж байна. Улаанбаатар төмөр замын шинэчлэлийн хэрэгцээг харгалзан үзвэл энэ чиглэл нь хоёр талын үйлдвэрлэл, тээврийн хамтын ажиллагааны хүрээнд бие даасан сонирхол татахуйц салбар болох боломжтой юм.

Есдүгээр сарын дугуй ширээний уулзалтын үеэр Оросын талаас танилцуулсан «Үйлдвэрлэлийн чадамжийн атлас»-ыг шинээр байгуулагдаж буй үйлдвэрүүдийн хэрэгцээнд тохирсон тодорхой үйлдвэрлэгчид болон технологийн шийдлүүдийг сонгоход ашиглах боломжтой. «Эрдэнэт» үйлдвэрлэл, технологийн паркийг хөгжүүлэх нь Орос-Монголын үйлдвэрлэлийн хамтын ажиллагааг зөвхөн тоног төхөөрөмж нийлүүлэхээс илүүтэй машиностроительство, металлурги, цахилгаан техник болон үйлдвэрлэлийн үйлчилгээг хамарсан цогц технологийн хамтын ажиллагаанд шилжих нөхцөлийг бүрдүүлж байна.