Олон хүний дурсамжид өнөөг хүртэл хадгалагдан үлдсэн социализмын үеийн амьдралыг нүдээр үзэж, тэр цаг үеэр аялахыг хүссэн хүмүүс гэр бүлээрээ зорин ирж байна.
Манай редакцын баг үзэсгэлэнгийн танхимуудаар зочилж, эндээс юу үзэж болох талаар цуврал нийтлэл бэлтгэлээ. Үргэлжлэл бий. Сонирхолтой мэдээллүүдийг хүлээн авч байгаарай!
Үзэсгэлэнгээр зочилсон хүн бүрийг өнгөрсөн цаг үед аялуулах танил орчин, эд зүйлс угтана.
Эхний зурагт Зөвлөлтийн үеийн алтан шаргал хүрээтэй, сансрын төхөөрөмж мэт содон загварын толь бүхий сонгодог нүүр будалтын ширээг харуулжээ. Харин хананд нь олимпын бэлгэ тэмдэг болсон бамбарууш өлгөөтэй байна. Иймэрхүү тавилга, эд зүйлс манай олон эмээ, өвөөгийн гэрт байсан нь дамжиггүй.
Бусад зургуудаас тухайн үеийн хүнсний дэлгүүрийн лангуу, механик жин, лаазалсан бүтээгдэхүүнүүдийг үзэхээс гадна өнгөрсөн цагийн худалдагчийн дүрд хувирч, лангууны ард зогсох боломжтойгоор тохижуулсан хэсгийг сонирхож болно.
Монголын уран зураг дахь социалист реализм нь урлагийн өвөрмөц нэгэн чиглэл юм.
Энд сүрлэг бүтээн байгуулалт, уулсын дэвсгэрт улаан туг барьсан пионерууд, уламжлалт нүүдэлчин ахуйг орлон ирсэн трактор, мотоцикл зэрэг тухайн үеийн нийгмийн өөрчлөлтийг харуулсан бүтээлүүд бий. Уран бүтээлчид хөдөлмөр, үйлдвэржилт, гэрэл гэгээтэй ирээдүйг уран зургаараа дүрслэн харуулж байжээ.
Эдгээр бүтээлийн хамгийн сонирхолтой нь уламжлал ба шинэчлэлийн эсрэгцэл юм. Тухайлбал, тухайн үеийн орчин үеийн дэвшилтэт онгоцноос уламжлалт дээл өмсөж, гар тээш барьсан хүмүүс бууж буйг дүрсэлсэн зураг бий. Техник технологийн хөгжил, олон зуун жилийн нүүдэлчин уламжлал хэрхэн зэрэгцэн оршиж байсныг эдгээр бүтээлээс тодхон харж болно.
1981 онд Монгол Улсын сансрын нисгэгч Жүгдэрдэмидийн Гүррагчаа ЗХУ-ын «Интеркосмос» хөтөлбөрийн хүрээнд сансарт ниссэн түүхтэй. Тэрбээр Зөвлөлтийн сансрын нисгэгч Владимир Жанибековын хамт «Союз-39» хөлгөөр сансарт аялжээ.
Үзэсгэлэнд Монголын сансрын нисгэгчийн өмсгөлөөс гадна «СССР» гэсэн бичигтэй буугч аппаратын загварыг дэлгэн харуулсан байна. Уг бүтээлд сансрын нисгэгч Ж. Гүррагчаа болон В. Жанибеков нарын дүрсийг багтаажээ.
Мөн дэлхийн дээгүүр морь унасан сансрын хүлгүүд мэт дүрслэгдсэн хоёр нисгэгчийн дүр бүхий гайхалтай хивсэн зураг олны анхаарлыг татна.
1981 онд Монгол Улсын анхны сансрын нисгэгч Жүгдэрдэмидийн Гүррагчаа сансарт ниссэн түүхэн үйл явдлыг тохиолдуулан «Сансар» нэртэй тусгай цуврал бүтээгдэхүүн гаргаж байжээ.
Тухайн үеийн чихрийн бэлгийн багц болон архины шилнүүдийн загварт сансрын сэдвийг тусгасан нь сонирхолтой. Тухайлбал, Дарханы хүнсний комбинатын үйлдвэрлэсэн чихрийн хайрцаг болон архины шилний шошгон дээр «Союз» сансрын хөлгийн дүрсийг байрлуулжээ.
Түүхэн үйл явдлыг өдөр тутмын хэрэглээний бүтээгдэхүүнээр хэрхэн тэмдэглэж байсныг харуулсан сонирхолтой үзмэрүүдийн нэг юм.
Үзэсгэлэнгийн танхимд Зөвлөлтийн үеийн «ОКА» маркийн кассын машин, БНМАУ-ын төгрөг зэрэг тухайн цаг үеийг санагдуулам эд зүйлс дэлгэгджээ.
Мөн 100 хувь тэмээний ноосоор хийсэн «Gobi» брэндийн цамц, шаазан баримлууд болон сургуулийн арифметикийн сурах бичгүүдийг үзэх боломжтой.
Түүнчлэн өнгө өнгийн чулуу, эрдэс баялгийн цуглуулга олны анхаарлыг татна. Энэ нь Монгол орны газрын хэвлийд орших байгалийн баялаг, түүний үнэ цэнийг сануулсан сонирхолтой үзмэр юм.
Үзэсгэлэнд мөн үйл явдал, түүхийг уран дүрслэлээр илэрхийлсэн том хэмжээний хивсэн бүтээлүүд дэлгэгджээ. Өнгө, дүрслэл, ур хийцээрээ олны анхаарлыг татах эдгээр бүтээлээс нүд салгахын аргагүй.
Бид «Социализм руу аялсан нь» үзэсгэлэнгээр зочилж, тухайн үеийн хүмүүс хэрхэн амьдарч, юунд итгэж, юугаараа бахархаж байсныг харлаа. Энэхүү үзэсгэлэнгээс Орос, Монгол хоёр улс түүхийн олон үйл явдлыг хамтдаа туулж, ижил төстэй өнгөрсөн үетэй ард түмэн гэдгийг дахин мэдэрч болно. Тиймдээ ч бид бие биеэ сайн ойлгож, ойр дотно байдаг биз ээ.
Эх сурвалж: aistglobaltv.mn
.png)
