Монгол Улс орны хамгийн томоохон нүүрсний ордуудын нэгийг орчин үеийн нүүрсхимийн үйлдвэрлэлийн төв болгохоор зорьж байна. Улаанбаатарын ойролцоох Багануурын уурхайн баазад 140 орчим сая ам.долларын өртөгтэй үйлдвэр барих бөгөөд уг үйлдвэр нийслэлийг дотоодод үйлдвэрлэсэн ахуйн түлшээр хангана. Энэ тухай ОХУ-ын Монгол дахь Худалдааны төлөөлөгчийн газрын вэбсайтад мэдээлжээ.

Үйлдвэрийн хүчин чадал

Тус үйлдвэр жилд 1,8 сая тонн хүрэн нүүрс боловсруулж, 600 мянган тонн хагас кокс, 82 мянган тонн нүүрсний давирхай гаргана. Боловсруулалтын явцад ялгарах хийг цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ашиглана. Эрчим хүчний байгууламжийн хүчин чадал 40 МВт байх бөгөөд үүнээс 26 МВт хүртэлийг улсын төвийн эрчим хүчний системд нийлүүлэхээр төлөвлөжээ.

Төслийн явц

Монгол Улсын Засгийн газар есдүгээр сарын 23-нд “Багануурын нүүрсхимийн үйлдвэр” төслийн компани байгуулахыг зөвшөөрсөн гэж мэдээлжээ. Барилгыг төр, хувийн хувийн хэвшлийн түншлэлийн зарчмаар зохион байгуулна. Одоогоор хөрөнгө оруулагчийг сонгон шалгаруулж байгаа бөгөөд эрх баригчид үүнийг арваннэгдүгээр сарын эцэс гэхэд дуусгахаар төлөвлөж байна. Үйлдвэр анхны бүтээгдэхүүнээ 2028 онд гаргана.

Утаа багасгах зорилт

Төслийн гол зорилт нь Улаанбаатарын хамгийн хүндрэлтэй асуудлын нэг болох өвлийн утааг шийдвэрлэх явдал юм. Хүйтний улирал эхэлснээр гэр хорооллын зуухнаас гарах утаа нийслэлийн агаар бохирдлын гол эх үүсвэрийн нэг болдог.

Засгийн газрын тооцоолсноор, дотооддоо үйлдвэрлэсэн хагас коксод шилжсэнээр халаалттай холбоотой бохирдлыг 50–60 хувиар бууруулж, харин иргэдийн түлшний зардлыг 50–70 хувиар бууруулах боломжтой. Эдгээр нь одоогоор урьдчилсан үзүүлэлт юм.

Эдийн засгийн тооцоо

Монгол Улс жил бүр ахуйн түлшний татаас болон импортын хагас кокс худалдан авахад 200 тэрбум төгрөгөөс илүү зарцуулдаг. Дотоодын үйлдвэрлэл эдгээр зардлыг бууруулж, халаалтын улиралд нийслэлийг түлшээр илүү тогтвортой хангахад чиглэнэ.

Багануурын түүхээс

Ордыг 1970-аад онд ЗХУ-ын мэргэжилтнүүдийн оролцоотойгоор хайгуул хийж, 1978 онд аж үйлдвэрийн хэмжээнд нүүрс олборлож эхэлсэн. Хожим ОХУ-ын ШУА-ийн Сибирийн салбарын эрдэмтэд Монголын хамтран ажиллагсадтайгаа хамтарч орон нутгийн нүүрсний шинж чанар, түүнийг дулааны аргаар боловсруулах боломжийг судалжээ.

Бараг хагас зууны дараа Багануур аж үйлдвэрийн шинэ шатанд орохоор бэлтгэж байна. Урьд нь эндээс голдуу эрчим хүчний нүүрс нийлүүлдэг байсан бол одоо Монгол Улс нүүрсийг гүнзгий боловсруулж, түлш, химийн түүхий эд, цахилгаан эрчим хүчийг нэг үйлдвэрлэлийн талбайд гаргахаар зорьж байна.

Эх сурвалж: ОХУ-ын Монгол дахь Худалдааны төлөөлөгчийн газар