Сэлэнгэ мөрөн дээр Эгийн голын цахилгаан станц барих асуудал удаан хугацаанд хурц маргааны сэдэв байсаар иржээ. Харин ОХУ, Монголын хамтарсан өргөн хүрээний судалгааны сүүлийн үеийн дүнгээс харахад энэ асуудалд эерэг хандах үндэс бүрдсэн байна. Мэргэжилтнүүд станцын ажиллагааг зөв зохион байгуулбал Байгалийн өвөрмөц экосистемд хохирол учруулахгүй байх боломжтой гэж үзэж байна.

Судалгааны дүнг саяхан Байгал нуурын эрэг дээрх Листвянка тосгонд нэгтгэн дүгнэлээ. Тус уулзалт нь 2025 онд улс хоорондын санамж бичиг байгуулсны дараа эхэлсэн хоёр жилийн шинжлэх ухааны экспедицийн төгсгөл болсон байна.

Судалгааны хамрах хүрээ

Хоёр улсын тэргүүлэх эрдэмтэд багтсан судалгааны баг асуудалд цогцоор нь хандсан байна. Ажлыг таван үндсэн чиглэлээр гүйцэтгэсэн бөгөөд голын ор дахь процесс, гидрологийг нарийвчлан загварчлахаас эхлээд цахилгаан станц голын болон нууран дахь амьтны аймагт хэрхэн нөлөөлөхийг үнэлэх хүртэл ажил хийжээ. Мэргэжилтнүүд урьдчилсан таамаг гаргахаас гадна экологийн эрсдэлийг багасгах боломжтой станцын ажиллагааны хувилбаруудыг боловсруулсан байна.

Талуудын тохиролцсон асуудлууд

• Листвянкад танилцуулсан дүн нь зөвхөн тайлан биш, цаашдын шийдвэрийн үндэс болно. Талууд дараах асуудлаар тохиролцжээ:
• Нэгдсэн хяналтын систем бий болгох: 2027 оноос эхлэн ОХУ, Монгол Улс Сэлэнгийн хил дамнасан сав газрын төлөвийг бодит цаг хугацаанд хамтран хянана.
• Шаардлагыг уялдуулах: Экологийн стандартыг цахилгаан станцын төсөл боловсруулалтын заавал биелүүлэх хэсэг болгоно.
• Эцсийн илтгэлийг 2026 оны 12 дугаар сард болох засгийн газар хоорондын комиссын 28 дугаар хуралдаанд танилцуулна.

Дүгнэлт

Энэ төсөл нь Монголын эрчим хүчний салбарт төдийгүй Байгалийг хамгаалахад чухал алхам болж байна. Шинжлэх ухааны хандлага нь “барих уу, барихгүй юу” гэсэн маргааныг бүтээлч чиглэл рүү шилжүүлж, ЮНЕСКО-гийн хатуу шаардлагыг мөрдөж, байгалийн өвийг хойч үедээ хадгалан дэд бүтцийг хэрхэн хөгжүүлэх вэ гэдэг асуудалд анхаарахад тусалж байна.

Эх сурвалж: mongolnow.com