Монгол Улсаас ОХУ-ын Улан-Үдэ хотод суугаа Ерөнхий консул Цэрэндорж Ганхуяг Чита хотын баярын арга хэмжээнд оролцох үеэрээ «Восточное Время» сонины сурвалжлагчид ярилцлага өгч, хоёр орны харилцааны түүхэн болон орчин үеийн улс төр, эдийн засгийн чухал асуудлуудаар байр сууриа илэрхийллээ.
“Түүхийг хэн ч өөрчилж чадахгүй”
Барууны орнуудын зүгээс Орос, Монголын харилцаанд цав суулгах гэсэн оролдлогуудын талаар Ерөнхий консул хэлэхдээ: «Бид бол мөнхийн хөршүүд, бидэнд мөнхийн найрамдал бий. Орос улс бол Монгол Улстай дипломат харилцаа тогтоосон дэлхийн хамгийн анхны улс бөгөөд энэ жил тус үйл явдлын 105 жилийн ой тохиож байна. 1961 онд Монгол Улс НҮБ-д элсэх хүртэл дэлхий дээрх манай цорын ганц найдвартай түнш нь Зөвлөлт Холбоот Улс байсан юм» хэмээн онцлов.
Тэрээр хоёр улс түүхийн бүхий л хүнд хэцүү цаг үед бие биедээ тусалж ирснийг дурдаад, Халхын голын байлдааны үеэр Чита хотоос томоохон цэргийн хүч Монголд туслахаар ирж байсныг санууллаа. Мөн Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр Монгол Улс ЗХУ-д чадах бүхнээрээ тусалсан бөгөөд нэг хүнд ногдох тусламжийн хэмжээгээрээ америкчуудаас ч илүү байсныг “хөдөлшгүй үнэн факт” хэмээн тэмдэглэсэн юм.
Ерөнхий консул Ц.Ганхуяг: «“Нөхрийн чанар гамшигт танигдана” гэж үг бий. Бид хүнд хэцүүг хамт туулсан, тиймээс бидний өвөг дээдсийн амь нас, сэтгэл зүрхээр дамжин ирсэн түүхийг хэн ч өөрчлөх эрхгүй бөгөөд энэхүү ой санамжийг хамгаалахад хэн ч бидэнд саад болж чадахгүй» гэлээ. Баруунд өрнөж буй “хөшөө дурсгалын эсрэг дайн”-ы тухайд тэрээр Монгол улс зөвлөлтийн дайчдын хөшөөг хүндэтгэн хамгаалдаг төдийгүй Улаанбаатар хотод Маршал Г.К.Жуковын хоёр ч хөшөө, музей ажиллаж буйг, мөн саяхан түүний 130 жилийн ойд зориулсан гэрэл зургийн үзэсгэлэн гарсаныг дурдлаа.
Хил орчмын хамтын ажиллагаа ба эдийн засгийн коридор
Чита хотыг Алс Дорнодын логистикийн томоохон төв хэмээн харж байгаагаа Ерөнхий консул илэрхийлээд, энэ оны эцэс гэхэд Монгол Улсын Хэнтий аймаг болон Өвөр Байгалийн хязгаар хооронд худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааны хэлэлцээр байгуулахаар төлөвлөж байгааг дуулгав. Мөн Орос-Монголын төмөр замын коридорыг хөгжүүлж, ачаа эргэлтийг жилд 20 сая тоннд хүргэх зорилт тавин ажиллаж байна.
Айлчлалын хүрээнд Ц.Ганхуяг тус бүс нутгийн Засгийн газартай хэд хэдэн уулзалт хийж, ирэх есдүгээр сард Улаанбаатар хотноо зохион байгуулагдах Орос, Монголын бүс нутгуудын II форум болон Ректоруудын II форум-д Өвөр Байгалийн хязгаарын төр, бизнес, их дээд сургуулиудын төлөөллийг оролцуулах талаар хэлэлцсэн байна.
105 жилийн ойн цуврал арга хэмжээнүүд
Энэхүү айлчлал нь 1921 оны 11 дүгээр сарын 5-нд Москва хотноо байгуулагдсан дипломат харилцаа тогтоох тухай түүхэн гэрээний 105 жилийн ойн бэлтгэл ажлын нэг хэсэг юм. Тус ойг угтан энэ оны эхнээс цуврал арга хэмжээнүүд зохион байгуулагдаж байна. Тухайлбал:
- Гуравдугаар сард: Эрхүүгийн Зам харилцааны улсын их сургуульд 1939-1945 оны хамтарсан тэмцэлд зориулсан гэрэл зургийн үзэсгэлэн нээгдэв.
- Дөрөвдүгээр сарын 15-нд: Оросын Шинжлэх ухааны академийн Дорно дахины судлалын институтэд “Залуу монгол судлаачдын олон улсын III бага хурал” амжилттай боллоо.
- Тавдугаар сард: Эрхүү мужийн Филармонид хоёр орны консерватори, коллежийн оюутнуудын «Найрамдлын симфони: Орос — Монгол» хамтарсан тоглолт тоглогдлоо.
Хоёр орны орчин үеийн хамтын ажиллагаа идэвхтэй хөгжиж байгаагийн илрэл нь 2025 онд худалдааны эргэлт мэдэгдэхүйц өсөж, ЕАЭЗХ болон Монгол Улс хооронд Цахим худалдааны түр хэлэлцээрт гарын үсэг зурсан явдал юм гэдгийг уулзалтуудын үеэр онцолсон байна.
Эх сурвалж: «Восточное Время» сонины сурвалжлага болон албан ёсны уулзалтуудын тэмдэглэл.
.png)
